KONTRAKT TERAPEUTYCZNY

Kontrakt terapeutyczny to wspólne ustalenia klienta/i i terapeuty dotyczące przede wszystkim warunków terapii. Jej celu, możliwych efektów oraz czasu pracy terapeutycznej. Takie wspólne ustalenia są niezwykle ważne, wręcz niezbędne do tego, by praca terapeutyczna mogła zaistnieć. Kontrakt jest też zawsze indywidualnie dostosowany do potrzeb konkretnego klienta/i. Samo określenie „kontrakt” brzmi nieco formalnie, kojarzy się z umową czy regulaminem – z tego powodu słowo „kontrakt” może zaskakiwać, zwłaszcza jeśli przychodzimy do terapeuty po raz pierwszy.
Kontrakt zawiera:

1. Świadomą zgodę na wspólną pracę.

Świadoma zgoda jest niezwykle istotna. Praca psychoterapeutyczna nie może odbywać się pod wpływem nacisków rodziny, lekarza czy innych osób. Motywacja do terapii to złożona sprawa i czasem ambiwalentne uczucia wobec psychoterapii nie opuszczają klientów przez dłuższy czas, jednak podstawowa świadoma zgoda klienta/i musi być wyrażona.  W przypadku osób poniżej 18 r.ż. nastoletnich i młodszych oczywiście potrzebna jest także zgoda rodzica (opiekuna prawnego), ale jego zgoda nie wystarczy. To wyłącznie klient/a jest tutaj osobą, która podejmuje decyzję o rozpoczęciu psychoterapii.

2. Omówienie zasady poufności i wszelkich możliwych wyjątków od tej zasady.

Informuję swoich klientów, że superwizuję swoją pracę terapeutyczną i co to oznacza dla zasady poufności.

Czasami podczas superwizji ujawniam treść sesji terapeutycznych, ale nigdy nie ujawniam danych osobowych klientów. Nigdy nie ujawniam też informacji o klientach innym osobom, np. w celach edukacyjnych, kiedy dzielę się swoim doświadczeniem, podczas szkoleń, warsztatów, w taki sposób, aby możliwa była identyfikacja klenta_tki. Podczas zawierania kontraktu informuję też o tym, że wyjątkiem od zasady poufności jest sytuacja bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia (kiedy np. trzeba zadzwonić po pogotowie albo poinformować o zagrożeniu bliską osobę).

3. Ustalenie warunków odbywania terapii.

Klient zobowiązuje się uczęszczać regularnie na spotkania terapeutyczne. 

Każde spotkanie terapeutyczne trwa 50/ 60 minut.

1. Opłata za każde spotkanie terapeutyczne ustalana jest według cennika.
2. Liczbę oraz harmonogram spotkań terapeutycznych ustala Terapeuta w porozumieniu z klientem.
3. Odwołanie spotkania terapeutycznego przez klienta może nastąpić telefonicznie lub mailowo z co najmniej 24 godzinnym wyprzedzeniem przed terminem umówionego uprzednio spotkania terapeutycznego.

4. W przypadku, gdy klient nie powiadomi terapeuty o odwołaniu spotkania terapeutycznego w sposób opisany powyżej, zobowiązany jest do pokrycia 100% opłaty za umówioną sesję, pomimo braku jej realizacji.
5. Klient zobowiązuje się do odwoływania sesji nie więcej niż 3 razy w ciągu 6 kolejnych miesięcy. W każdym z przypadków staram się ustalić inny dogodny termin spotkania.
6. Opłaty za spotkania mogą być realizowane poprzez wpłatę na konto lub bezpośrednio po spotkaniu w zależności od ustaleń terapeuty i klienta.

4. Ustalenie celu terapii

Podczas zawierania kontraktu ten temat nie jest nigdy do końca zamknięty, ponieważ w trakcie pracy terapeutycznej pojawiają się nowe wątki, zatem szczegółowe cele psychoterapii mogą podlegać zmianom. Ważne jest jednak, aby zasadniczy cel był jasny dla obu stron. Na przykład – klient/a zgłasza się na terapię, ponieważ cierpi na depresję. Rozmawiamy o tym, co możemy osiągnąć dzięki terapii oraz na czym będzie polegała nasza wspólna praca. Rozmawiamy też o tym, jakich efektów możemy się spodziewać – co się może wydarzyć i w jakim czasie, a co raczej nie będzie możliwe. Ustalamy kwestie związane z farmakoterapią, jeśli osoba chorująca na depresję jest także pod opieką lekarza psychiatry. Przykład osoby cierpiącej z powodu zaburzeń nastroju jest jednak dość oczywisty, tutaj rzadko mamy odmienne zdanie co do celu terapii. Może się natomiast okazać, że ktoś przychodzi do psychoterapeuty po pomoc, której nie może uzyskać – np. swój problem definiuje w ten sposób, że oczekuje, abym zmieniła jego partnera czy rodzica. Nie mam takiej mocy.

5. Omówienie metody pracy oraz możliwych efektów terapii

To bardzo ważny punkt kontraktu, ponieważ każdy psychoterapeuta pracuje określonymi metodami. Jeśli klient_tka miał_a wcześniej doświadczenie terapii w innym nurcie, to metoda pracy obecnego terapeuty może powodować jego zdziwienie i przez to zwiększać jego_jej niepokój wokół tego, co dzieje się podczas sesji. Rozmowa o metodzie pracy służy zwiększeniu poczucia bezpieczeństwa u klientów, a także wzmacnianiu „roboczego porozumienia” – czyli gotowości do wspólnej pracy. Pomaga też w zorientowaniu się, jakie wcześniejsze doświadczenia w zakresie pomocy psychologicznej (jeśli klient_tka miał/a takie) były pomocne, a jakie okazywały się mniej korzystne. W przypadku Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach, kiedy staramy się dotrzeć do przyczyn obecnych trudności i mechanizmów, które je podtrzymują, powinniśmy szczególnie zwrócić uwagę na gotowość klientów do takiej pogłębionej pracy nad ich przeżyciami obecnymi i przeszłymi. Może się okazać, że to nie jest to, czego oczekuje i na co jest gotowy klient_tka, i wówczas warto porozmawiać o innych formach pomocy, którą klient_tka może uzyskać już poza moim gabinetem (np. farmakoterapia, psychoterapia w innym nurcie terapeutycznym, itp.)

.

6. Ustalenie warunków kończenia terapii.

Kończenie terapii to sprawa zawsze bardzo indywidualna – każdy klient_tka potrzebuje innego kontraktu terapeutycznego, także jeśli chodzi o czas trwania terapii. Dlatego podczas rozpoczynania terapii wyjaśniam klientom, że choć mam pewne wyobrażenie na temat tego, ile czasu może potrwać nasza praca, to nie jestem w stanie podać dokładnego momentu zakończenia pełnego procesu psychoterapii. Ale możemy też umawiać się na konkretny czas pracy i ustalać dokładny termin jej zakończenia. W niektórych sytuacjach taka umowa może być nawet korzystniejsza – tzn. umawiamy się np. na trzy miesiące pracy nad konkretnym celem i sprawdzamy, na ile psychoterapia przynosi efekty. Możemy wówczas dać sobie prawo do przedłużenia kontraktu. Czasami klient_tka zgłasza się nie na psychoterapię, lecz na interwencję kryzysową – na pracę w bardzo ograniczonym czasie nad bieżącą sprawą. Wtedy czas pracy terapeutycznej może ograniczyć się do jednej lub kilku sesji. W każdej z tych sytuacji warto określić, jak będziemy kończyć terapię – ja zazwyczaj umawiam się z klientami na dwie kończące sesje. Czyli od momentu podjęcia decyzji, że kończymy pracę (jeśli nie jest to określone od razu), spotykamy się jeszcze co najmniej dwa razy, aby domknąć cały proces i „uzbroić klienta_tkę w możliwie wiele narzędzi do radzenia sobie bez terapii.

7. Procedury awaryjne.

Czasami kontrakt terapeutyczny zawiera także ustalenie procedury na wypadek nasilających się myśli samobójczych lub zamiarów samobójczych. Ten punkt dotyczy także klientów, którzy podejmują działania przeciw sobie, samouszkadzające lub w inny sposób narażające na utratę zdrowia lub życia. W mojej praktyce dotyczy to między innymi klientów z ciężką depresją z zaburzeniami borderline oraz zaburzeniami odżywiania, których życie bywa zagrożone z powodu wyniszczenia organizmu i zbyt niskiej masy ciała. Wówczas w kontrakcie zawieramy np. ustalenia dotyczące współpracy z lekarzem prowadzącym, zgłaszania się po pomoc lekarską w przypadku nagłych zdarzeń. Ustalając kontrakt, informuję klientów o sytuacjach, w których mogę odmówić dalszej pracy terapeutycznej, na przykład w przypadku, gdy uznam, że moje kompetencje nie są wystarczające, by odpowiednio pomóc danej osobie.

©2020 strefaprzemian.com